Krótka odpowiedź: mata kokosowa usztywnia materac i dobrze przepuszcza powietrze, więc materace z kokosem są zwykle twardsze i lepiej sprawdzają się u osób cięższych oraz lubiących stabilne podłoże. Pianka mocniej dopasowuje się do ciała i odciąża barki i biodra, dlatego częściej wybierają ją osoby lżejsze i śpiące na boku. Wiele materacy łączy oba materiały, a o twardości decyduje głównie to, ile warstw kokosu jest po danej stronie.
„Kokos” w nazwie materaca nie oznacza, że cały materac jest z włókna kokosowego. Zwykle jest to jedna lub kilka cienkich mat kokosowych, po około 1 cm, ułożonych między pianką a sprężynami. Podobnie „materac piankowy” może oznaczać zarówno blok z jednej pianki, jak i kilka warstw o różnej gęstości. Żeby porównanie miało sens, trzeba spojrzeć na budowę warstwa po warstwie.
Czym jest mata kokosowa w materacu
Mata kokosowa powstaje z włókien łupin orzecha kokosowego, zwykle łączonych spoiwem w sztywną, sprężystą płytę. W materacu pełni trzy funkcje:
- usztywnia powierzchnię, więc ciało mniej się zapada,
- rozkłada nacisk na większą powierzchnię sprężyn lub pianki pod spodem,
- przepuszcza powietrze dzięki włóknistej, otwartej strukturze.
Sam kokos jest twardy i niezbyt przyjemny w bezpośrednim kontakcie, dlatego zawsze przykrywa się go pianką lub włóknem i pokrowcem. W dobrze zaprojektowanym materacu nie czujesz „szorstkości” kokosu, tylko stabilne podparcie.
Czym jest materac piankowy
W materacach piankowych lub piankowych warstwach materacy hybrydowych spotyka się najczęściej:
- piankę poliuretanową (np. T25), czyli trwałą, sprężystą bazę,
- piankę wysokoelastyczną (HR), która szybko wraca do kształtu i dobrze dopasowuje się do ciała,
- piankę termoelastyczną (memory, visco), która mięknie pod wpływem ciepła i nacisku i powoli wraca do kształtu.
Pianka dopasowuje się do sylwetki dokładniej niż kokos. To zaleta przy spaniu na boku, bo bark i biodro mogą się zagłębić, a talia dostaje podparcie. Wadą litego bloku pianki jest gorszy przepływ powietrza niż w konstrukcji z kokosem i sprężynami. Pianki termoelastyczne bywają też odczuwane jako „cieplejsze”. Modele z piankami znajdziesz w kolekcji materace piankowe.
Porównanie: kokos czy pianka
| Cecha | Materac z kokosem | Materac piankowy |
|---|---|---|
| Twardość | Zwykle H4–H5; im więcej warstw kokosu, tym twardszy | Szeroki zakres, od H2 do H4, zależnie od gęstości pianki |
| Dopasowanie do ciała | Mniejsze, ciało „leży na” materacu | Większe, ciało lekko „zagłębia się” w materac |
| Wentylacja | Dobra, włókno przepuszcza powietrze | Zależna od rodzaju pianki i perforacji; lity blok wentyluje się słabiej |
| Odczucie temperatury | Raczej neutralne | Pianka memory bywa odczuwana jako cieplejsza |
| Zwykle dla kogo | Osoby cięższe, śpiący na plecach i brzuchu, lubiący twardo | Osoby lżejsze, śpiący na boku, lubiący miękko |
| Ryzyko złego wyboru | Za twardy dla szczupłej osoby śpiącej na boku | Za miękki dla osoby cięższej, biodra się zapadają |
Ile warstw kokosu, taka twardość
Najprościej pokazać to na konkretnym przykładzie. W materacu Medical HARD BIS H4/H5 są łącznie trzy maty kokosowe po 1 cm, ale nie rozłożone równo:
- strona H5 (bardzo twarda): dwie maty kokosowe 2 × 1 cm pod pianką wysokoelastyczną 4 cm,
- strona H4 (twarda): jedna mata kokosowa 1 cm i pianka T25 4 cm,
- pośrodku: 12 cm sprężyn kieszeniowych w 9 strefach.
Ten sam materac ma więc dwie twardości tylko dlatego, że po jednej stronie leży więcej kokosu. Podobnie działa PREMIUM MEDICAL DOUBLE H3/H5: strona H5 ma podwójną warstwę kokosu, a strona H3 jest wyraźnie bardziej miękka. Natural Ortho Senior H3/H4 ma jeden wkład kokosowy i piankę, dzięki czemu obie jego strony są umiarkowane.
Wniosek dla kupującego: samo słowo „kokos” w nazwie mówi niewiele. Pytaj, ile mat kokosowych jest po każdej stronie i co leży nad nimi. Dwie maty pod cienką pianką dadzą zupełnie inne odczucie niż jedna mata pod grubą warstwą pianki.
Wentylacja i wilgoć
Szacuje się, że w ciągu nocy organizm oddaje średnio ponad 300 ml potu, czyli ponad 100 litrów wilgoci w ciągu roku. Część tej wilgoci trafia w materac. Ma to znaczenie nie tylko dla komfortu: roztocze kurzu domowego rozwijają się gorzej przy niższej wilgotności. W badaniu w domach, w których utrzymywano wilgotność względną poniżej 51%, liczba roztoczy i stężenie alergenów spadły wyraźnie w porównaniu z domami wilgotnymi [1].
Materac nie zmieni wilgotności powietrza w sypialni, ale konstrukcja ułatwiająca przepływ powietrza pomaga mu szybciej oddać wilgoć. Tu kokos i sprężyny kieszeniowe mają przewagę nad litym blokiem pianki. Niezależnie od rodzaju materaca:
- rano odsłoń materac na kilkanaście minut, zanim zaścielisz łóżko,
- wietrz sypialnię,
- nie kładź materaca na podłodze ani na litej płycie,
- używaj stelaża z odstępami między listwami nie większymi niż 3–4 cm.
Waga materaca i obsługa na co dzień
Materace z kokosem i sprężynami są zwykle cięższe od lekkich materacy piankowych tej samej wielkości. Ma to znaczenie przy obracaniu, które warto robić średnio raz na 3 miesiące. Przy dużym rozmiarze, np. 160×200, obracanie najlepiej robić we dwoje. Przy materacach dwustronnych pamiętaj, która strona jest twardsza, żeby nie zmienić twardości przypadkiem.
Materac z kokosem nie wymaga specjalnej pielęgnacji: tak jak każdego materaca nie pierze się go na mokro, nie czyści parą ani chemicznie, a zabrudzenia przeciera się wilgotną ściereczką. Więcej wskazówek znajdziesz w poradniku Jak dbać o materac, żeby służył latami.
Dla kogo kokos, a dla kogo pianka
Materac z kokosem rozważ, jeśli:
- ważysz powyżej ok. 90 kg lub śpisz głównie na plecach albo na brzuchu,
- lubisz czuć twarde, stabilne podłoże,
- szybko się przegrzewasz i zależy Ci na przewiewnej konstrukcji.
Materac piankowy lub z grubszą warstwą pianki rozważ, jeśli:
- jesteś osobą lżejszą i śpisz głównie na boku,
- budzisz się z uciskiem w barku lub biodrze na twardym materacu,
- wolisz uczucie „otulenia” niż leżenia na płaskiej powierzchni.
Dla kogo NIE jest materac z dwiema matami kokosu po jednej stronie (jak strona H5 w Medical HARD BIS czy PREMIUM MEDICAL DOUBLE): dla szczupłych osób śpiących na boku, dla których będzie za twardy i może uciskać barki. Takie osoby lepiej zaczną od strony H3 lub H4 albo od materaca z większym udziałem pianki. Pełną tabelę wagi i twardości znajdziesz w poradniku Twardość materaca H2, H3, H4, H5, a wszystkie modele z kokosem w kolekcji materace kokosowe.
Najczęstsze pytania
Czy materac z kokosem jest zawsze twardy?
Zwykle jest twardszy niż materac bez kokosu, ale stopień twardości zależy od liczby mat kokosowych i warstw nad nimi. Jedna mata pod pianką może dać H3–H4, dwie maty pod cienką pianką zwykle dają H5.
Czy materac kokosowy jest lepszy na kręgosłup?
Nie ma jednego materiału „najlepszego na kręgosłup”. Liczy się to, czy przy Twojej wadze i pozycji snu kręgosłup leży możliwie prosto. Dla osoby cięższej kokos może dać dobre podparcie, dla szczupłej śpiącej na boku może być za twardy. Materac nie leczy bólu pleców; przy utrzymujących się dolegliwościach skonsultuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Czy kokos w materacu pachnie?
Nowy materac, niezależnie od materiału, może mieć własny, specyficzny zapach, który zanika w miarę upływu czasu. Pomaga wietrzenie pomieszczenia przez pierwsze dni.
Czy materac piankowy jest dobry dla alergika?
Może być, jeśli ma zdejmowany pokrowiec do prania i jest regularnie wietrzony. Dla alergika ważniejsze od samego wypełnienia są pokrowiec, wentylacja i sucha sypialnia.
Czy można połączyć kokos i piankę?
Tak, większość materacy z kokosem to właśnie konstrukcje mieszane: kokos usztywnia, pianka zapewnia komfort na powierzchni, a sprężyny kieszeniowe podparcie i przewiewność. W materacach dwustronnych proporcje kokosu i pianki po każdej stronie decydują o różnicy twardości.
Podsumowanie
Kokos usztywnia i wentyluje, pianka dopasowuje się i odciąża. Materac z kokosem zwykle lepiej sprawdzi się u osób cięższych i lubiących twarde podłoże, piankowy u lżejszych i śpiących na boku. Przy wyborze nie patrz na samą nazwę: sprawdź, ile warstw kokosu jest po każdej stronie, co leży nad nimi i jakie jest dopuszczalne obciążenie.
Źródła
- [1] Arlian LG, Neal JS, Morgan MS i wsp. Reducing relative humidity is a practical way to control dust mites and their allergens in homes in temperate climates. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2001;107(1):99–104. PubMed 11149998